14.70
Foirmeacha Stairiúla na Copaile
Ráiteasach
ceisteach
14. 69
Foirmeacha Stairiúla na Copaile
------------------------------------------------------------------------------------------------
| Ráiteach | Ceisteach
-------------------------------|----------------------------------------------------------------
| dearfach | Diúltach | dearfach | diúltach
(d) Mar atá in 14.65(a), agus | | | |
ar lorg na gcónasc dá, má, ó | | | |
(i gclásail dhearfacha) | ba, b' | níor, níorbh | ar, arbh | nár, nárbh
--------------------------------------------------------------------------------------------------
(e) An fhoirm choibh. | | | |
(i) díreach | | | |
(ii) neamhdhíreach | ba, ab | nár, nárbh | |
| ar, arbh | nár, nárbh | |
| | | |
--------------------------------------------------------------------------------------------------
(f) I bhfochlásail eile | gur, gurbh | nár, nárbh | ar, arbh | nár, nárbh
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Samplaí:
- d)
- cat ba ea é
- ba fhlaithiúil an fear é
- b'álainn an lá é
- níor mhaith liom tosú
- níorbh í Máire í
- ar mhiste leat suí?
- arbh fhearr leat ceol?
- nár chóir dó imeacht?
- nárbh iad na cladhairí iad?
- e)
- (i)
- an rud ba dheise
- an bhean ab óige (ab fhearr)
- an teanga nár dheacair a thuiscint
- an cairdinéal nárbh easpag.
- e)
- (ii)
- an té ar leis an leabhar
- d'imigh aon chréatúr arbh fhéidir leis éalú
- an bhean nár cheoltóir a mac
- an gasúr nárbh fhiú leis baint de
- f)
- dúirt sé gur pheaca é
- cheap sé gurbh amadán mé
- thuigeamar nár leor punt
- chruthaigh sí nárbh fhéidir a dhéanamh
- d'fhiafraigh Pól de ar ghá sin
- ceistíodh í arbh í féin an bhanaltra
- ní raibh a fhios aige arbh fhíor é nó nárbh fhíor
- ar chuimhin leo í nó nár chuimhin leo.
---------------------------------------------------
Focail a bhíonn i
gcumasc le is cónasc | forainm |réamhfhocal
mura sula | cé cá | do
----------------------------------------------------|-----------
murar sular | cér cár | dar
murarbh sularbh | cérbh cárbh | darbh
----------------------------------------------------------------
177
| murar | sular | cér | cár | dar
| murarbh | sularbh | cérbh | cárbh | darbh
- Foirmeacha de shaghas
- (e) (i) is ea cér, cérbh, cár, cárbh:
- cér chás é?
- cérbh iad?
- cár locht orm é?
- cárbh ionadh?
- Foirmeacha de shaghas
(e) (ii) is ea cér, cárbh, dar(bh):
- cér díobh Máire?
- cér leis Éire roimh theacht na nGael?
- cárbh as na Lochlannaigh?
- fear dar shloinne Mac Piarais
- óglach darbh ainm Séadanta.
Foirmeacha de shaghas
(f) is ea murar, murarbh, sular, sularbh, faoinar, faoinarbh:
- murar chapall é
- murarbh éan é
- sular chuimhin léi
- sularbh fhéidir liom
- an crann faoinar chuimhin liom an t-ór a chur
- an áit úd inarbh aoibhinn binnghuth éan.